Wirtualny Gorzów

Prąd jak woda w rurach ⚡

Elektryczność trudno zobaczyć, ale wodę – łatwo! Pokręć suwakami i zobacz, jak napięcie, prąd i opór wpływają na siebie nawzajem.

💧 kropelki = elektrony 🟡 pompa = bateria / gniazdko 🟠 przewężenie = opornik 🔵 koło wodne = odbiornik 🧯 bezpiecznik = ochrona przed zbyt dużym prądem
📈

Przebieg prądu stałego

━ napięcie (lewa oś, V) ╍ prąd (prawa oś, A) teraz: 12 V

🚨

Czy to napięcie zabija?

🙂

Bezpieczne

⎓ Prąd stały☠️ od ok. 120 V(mokra skóra: już od 60 V)
∿ Prąd zmienny☠️ od ok. 50 V(mokra skóra: już od 25 V)

W gniazdku w domu jest 230 V prądu zmiennego – to śmiertelnie niebezpieczne!

🫀

Co by się stało, gdyby prąd przepłynął przez człowieka?

0,1 mA1 mA10 mA100 mA1000 mA
Ciało człowieka ma opór ok. 1000 Ω. Przy napięciu 12 V przez ciało popłynęłoby ok. 12 mA (1 A = 1000 mA).
🙂
Nic nie czujesz

Najważniejsze: to napięcie „wpycha” prąd w człowieka. Śmiertelny może być już prąd 0,05 A (50 mA) – to 2000 razy mniej niż 100 A na suwaku! Mokra skóra ma dużo mniejszy opór, więc prąd jest wtedy znacznie większy.

🔌

Ile prądu biorą urządzenia?

    Podświetla się urządzenie, któremu wystarczy prąd z suwaka.

    🧪

    Eksperymenty: co się stanie, gdy…?

    👆 Kliknij eksperyment – suwaki same się poruszą, a Ty obserwuj wodę w rurach!
    📚

    Ściągawka

    ⚡

    Napięcie (U)

    jednostka: wolt [V]

    To siła, która pcha elektrony – jak pompa, która wytwarza ciśnienie w rurach. Im większe napięcie, tym mocniej pcha.

    🔋 bateria AA: 1,5 V · 🚗 akumulator: 12 V · 🏠 gniazdko: 230 V
    💧

    Prąd (I)

    jednostka: amper [A]

    To ile elektronów przepływa w sekundę – jak ilość wody płynącej rurą. Wszędzie w obwodzie płynie go tyle samo!

    Więcej napięcia → więcej prądu. Więcej oporu → mniej prądu.
    🧱

    Opór (R)

    jednostka: om [Ω]

    To jak bardzo coś utrudnia przepływ – jak wąska rura albo zatkany filtr. Duży opór = mało prądu.

    Zwarcie = prawie zero oporu → ogromny prąd → bezpiecznik!
    ∿

    Stały czy zmienny?

    DC i AC

    Stały (DC) płynie zawsze w jedną stronę – jak z baterii. Zmienny (AC) płynie tam i z powrotem, w gniazdku aż 50 razy na sekundę!

    W animacji AC jest mocno spowolniony, żeby było go widać.
    🛡️

    Zasady bezpieczeństwa

    • 🔌Nigdy nie wkładaj niczego do gniazdka – ani palców, ani metalowych rzeczy.
    • 💦Nie dotykaj urządzeń i kabli mokrymi rękami, nie używaj ich przy wannie.
    • ⚡Trzymaj się z daleka od słupów, linii i stacji z żółtym znakiem błyskawicy.
    • 🪁Nie puszczaj latawca ani drona w pobliżu linii wysokiego napięcia.
    • 🧑‍🔧Uszkodzony kabel? Nie dotykaj – powiedz dorosłemu.
    • 🆘Ktoś został porażony? Nie dotykaj go! Najpierw wyłącz prąd i dzwoń 112.

    Prąd jak woda · wirtualnygorzow.pl · Analogia wodna to uproszczenie – ale świetne na początek! 💡