Cewka

Zwykły drut nawinięty w sprężynkę. Gdy płynie przez niego prąd, zamienia się w magnes. A gdy poruszysz przy niej magnesem, sama wytworzy prąd. Zobacz, jak to działa.

Co to jest cewka?

Cewka to drut nawinięty na kształt sprężyny, często na żelazny pręt zwany rdzeniem. Drut jest pokryty cienkim lakierem, żeby zwoje się nie stykały. Włącz prąd i zobacz, co się stanie.

✋
Sztuczka z prawą dłoniąZegnij palce prawej dłoni tak, jak płynie prąd w zwojach. Odchylony kciuk pokaże biegun północny N cewki.

Jak zrobić mocny elektromagnes?

Elektromagnes możesz włączać i wyłączać, a jego siłę zmieniasz pokrętłem. Dlatego w złomowiskach dźwigi podnoszą nim całe samochody. Sprawdź, co sprawia, że przyciąga mocniej.

Rdzeń
podniesionych spinaczy

Cewka nie lubi zmian

Cewka jest jak ciężkie koło zamachowe: trudno je rozkręcić i trudno zatrzymać. Gdy włączasz prąd, cewka go na chwilę powstrzymuje. Gdy wyłączasz, próbuje go utrzymać i może nawet sypnąć iskrą. Kliknij przełącznik i porównaj obie żarówki.

żółta linia: żarówka z rezystorem, pomarańczowa: żarówka z cewką.

Prąd z magnesu

To działa też w drugą stronę! Gdy poruszasz magnesem przy cewce, w drucie płynie prąd. Nazywamy to indukcją. Przeciągnij magnes palcem lub myszką do cewki i z powrotem. Obserwuj wskazówkę miernika.

🚲
Michael Faraday, 1831Angielski uczony Michael Faraday odkrył, że poruszający się magnes wytwarza prąd w cewce. Na tej zasadzie działają prądnice w elektrowniach i dynamo w rowerze.

Transformator: dwie cewki na jednym rdzeniu

Prąd w gniazdku jest zmienny: 50 razy na sekundę zmienia kierunek. Pierwsza cewka tworzy więc zmieniające się pole magnetyczne, a ono indukuje prąd w drugiej cewce. Ile zwojów, takie napięcie. Zmień liczby zwojów.

na wyjściu

Gdzie znajdziesz cewkę?

Cewki są w wielu urządzeniach, także w twoim domu. Kliknij, żeby zobaczyć, do czego służą.

🔤
HenrTo, jak bardzo cewka „nie lubi zmian”, nazywamy indukcyjnością i mierzymy w henrach (H). Nazwa pochodzi od Josepha Henry'ego, amerykańskiego fizyka, który badał cewki w tym samym czasie co Faraday.

Sprawdź się

Pięć pytań o cewkach. Kliknij odpowiedź, którą uważasz za dobrą.